Türkiye’de Demokrasi

Türkiye Cumhuriyeti, tarihte birçok devlet kurmuş; devlet geleneğini karşılaştığı farklı yönetim sistemleri ile sentezleyip in­sancıllıkla zenginleştirerek insanlığın ilerlemesine önemli katkılar­da bulunmuş olan bir ulusun torunları tarafından kurulmuştur.

Osmanlı İmparatorluğu’nun 1. Dünya Savaşı’nda yıkılması üzerine verilen şanlı Kurtuluş Savaşı ile özgürce gelişip serpilebi­leceği güvenli bir vatana kavuşarak kurulan Türkiye Cumhuriyeti, kuruluşunda çağının en ileri devlet yönetim sistemini benimsemiş; kesintiler, ileri ve geri gitmeler yaşamasına karşın demokratikleşme yönünde sürekli güçlenen zorlu bir devinim içinde olmuştur.

Toplumun demokrasiyle yönetilme isteğini, kendisine daya­tılan 1982 Anayasası’nı yüksek bir oranda onaylamışken darbecile­rin gösterdiği MDP’yi değil de Anavatan Partisi’ni iktidar yapmış olmasından anlamak mümkündür. 1982 Anayasası’nda yapılan de­ğişiklikler, sonuç alınmamış olsa da sivil anayasa yapma çabaları ve halkın 15 Temmuz 2016’daki hain darbe girişimine karşı duruşu; Türk toplumunun demokrasiye inandığını, önem verdiğini ve sa­hip çıktığını göstermektedir.

Toplum, 15 Temmuz’da sergilediği üzere, değiştirmeye ve iyileştirmelere muhtaç olsa da Anayasal düzenin ve Anayasa’nın korunmasını ve sivil yöntemlerle sadece millet iradesi ile değişti­rilmesini arzu etmekte; müdahalelere izin vermeyeceğini göstermiş bulunmaktadır.

Cumhurbaşkanlığı yoluyla Yürütme’nin Yasama’dan tama­men ayrıldığı 16 Nisan 2017 tarihli referandumda “Evet” ve “Ha­yır” oylarının birbirine çok yakın oranlarda çıkmış olması, halkın daha iyi demokrasi yoluyla daha iyi yönetim isteğinin tezahürüdür.

Osmanlı’nın çöküş döneminden bu yana süregelen Batı tipi demokratikleşme yönündeki eleştirilere Türkiye’nin referandum­da başkanlık tipi yönetimini benimseyerek cevap vermiş olması, üzerinde ciddiyetle düşünülmesi gereken derin bir siyasi olgudur. Referandum sürecinde belirginleşen ve aralarında sadece kılpayı fark olan zıt görüşlerin toplamı, toplumun güçler ayrılığının daha belirgin, yürütmenin daha serbest fakat daha etkin ve hesapverir olmasını istediğini göstermektedir. Bunun altında yatan ana ne­den, Türklerin Orta Asya’dan bu yana geliştirdiği, top­lumun bilinçaltına kazınmış olan seküler ve hesapverir devlet yö­netimi kültürü olmalıdır. Bu nedenle de Batı’dan gelen demokrasi eleştirilerini, engin devlet kültürümüzün uyanışını hızlandırma, günümüze uyarlama, demokrasimizi kendimize has özelliklerle farklılaştırma vesilesi olarak görmek olumlu bir bakış olacaktır.

Gerçekten de Batı Roma İmparatorluğu’nun çöküşüyle ge­rileyen Batı uygarlığının, Türk – İslam uygarlığından etkilenerek asırlar süren uykusundan uyanması ve ilerlemesinde olduğu gibi, şimdi de Türkiye, Batı uygarlığından etkilenmektedir. Bu hızlı ve zorlu etkileşim; eşitlikçi, hukukun üstünlüğüne dayalı, insancıl engin devlet kültürümüzün uyanışını hızlandırmaktadır. İyi yö­netilmediği takdirde toplumun iç dinamikleri ile dış beklentilerin farklılaşmasına ve çatışmasına neden olabilecek olan bu uyanışı günümüzün değerlerini gerçekleştiren bir sentezle gelişmeye dö­nüştürmenin, Türkiye’yi diğer ülkelere nazaran ayrı bir yere getire­ceği muhakkaktır.

Halk, sadece daha çok ve daha iyi üretip daha çok katma değer yaratarak refahını artırmak yani daha fazla refah için değil, çağdaş medeniyet seviyesine ulaşmak, uluslararası alanda rekabet edebilmek, sahip olduğu engin kültürü ve köklü değerlerini yeniden canlandırıp geliştirerek evrenselleştirirken evrensel değerleri özüm­semek ve sentezleyerek yükseltmek istemekte; hem ekonomik hem de sosyal alanda tekrar dünyanın lider ülkeleri arasında yer almak, eski güçlü ve sağlıklı günlerine kavuşmayı düşlemektedir.

Halk, bu amacını gerçekleştirmenin bir yolu olarak gördüğü için daha iyi demokrasi yoluyla daha iyi ve etkin olarak yönetilmeyi arzu etmekte; devlet yönetiminin koalisyonlardan etkilenmemesi­ni, devlet işlerinde öngörülü (proaktif) ve hızlı karar alınmasını tercih etmekte ancak devletin kurumsal, öngörülebilir, şeffaf ve he­sapverir olmasını istemektedir.

Türkiye, 172 ülke ile birlikte katıldığı Birleşmiş Milletler Ge­nel Kurulunun A-RES-59-201 sayılı kararında demokrasinin temel unsurlarının: (i) Güçler ayrılığı ve dengesi, (ii) Yargının Bağımsız­lığı, (iii) Çoğulcu bir sistem, (iv) Hukukun üstünlüğüne saygı, (v) Hesapverirlik ve Şeffaflık, (vi) Hür, bağımsız ve çoğulcu medya, (vii) Demokrasi ve İnsan hakları ve siyasi haklara saygı olduğunu kabul etmiştir.

Diğer Yazılar
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek iş insanlarıyla ve kuruluşlarıyla toplu görüşmeler yapıyor. Her görüş, öneri ve isteğin serbestçe ifade edildiğini duyuyorum. Ancak bunların ne kadar dikkate alındığı belli değil.…

6 dk.

İstanbul Barosu’nun (2 no’lu baro değil) bir kalite koordinasyon komisyonu kurduğunu ve “Yargıda Kalite” sempozyumları düzenlediğini çoğu avukat bilmiyor! Ben de bir konuşma daveti vesilesiyle öğrendim. “Yapısal Sorunlar ve Çözümler”…

3 dk.

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya suç örgütlerinden el konulan lüks araçları emniyetin polis aracı olarak kullanacağına dair; Adalet Bakanı Yılmaz Tunç Diamond Tema hakkında yakalama emri çıkarıldığına dair mesajları ile adaleti…

12 dk.